Đột quỵ (tai biến mạch máu não) xảy ra khi một mạch máu nuôi não bị tắc (nhồi máu não, chiếm khoảng 80%) hoặc bị vỡ (xuất huyết não). Mỗi phút trôi qua, khoảng 2 triệu tế bào não chết đi. Vì vậy, nhận biết sớm và đưa người bệnh đến bệnh viện có khả năng điều trị trong “giờ vàng” là yếu tố quyết định sống chết và mức độ tàn phế.

Quy tắc F.A.S.T

  • F (Face – Mặt): yêu cầu người bệnh cười. Một bên mặt xệ xuống, méo miệng là dấu hiệu bất thường.
  • A (Arm – Tay): yêu cầu giơ hai tay lên. Một tay yếu, rơi xuống hoặc không nâng được.
  • S (Speech – Nói): yêu cầu nói một câu đơn giản. Nói ngọng, nói khó, không hiểu lời.
  • T (Time – Thời gian): nếu có bất kỳ dấu hiệu nào ở trên, gọi cấp cứu ngay và ghi lại thời điểm khởi phát.

Các dấu hiệu khác có thể gặp: đột ngột đau đầu dữ dội, chóng mặt mất thăng bằng, nhìn mờ hoặc nhìn đôi, tê bì nửa người, lú lẫn. Cơn thiếu máu não thoáng qua (triệu chứng hết trong vòng 1 giờ) cũng phải đi khám ngay vì là báo hiệu của đột quỵ thực sự trong vài ngày tới.

Những việc cần làm

  1. Gọi cấp cứu 0238.3.822.115 (Bệnh viện Trung ương Giả, 24/7) hoặc 115. Nói rõ “nghi đột quỵ” và giờ khởi phát.
  2. Đặt người bệnh nằm nghiêng an toàn, đầu cao 30 độ, nới lỏng quần áo, không cho ăn uống.
  3. Nếu người bệnh ngừng thở, tiến hành ép tim ngoài lồng ngực theo hướng dẫn của tổng đài cấp cứu.
  4. Mang theo thuốc đang dùng, giấy tờ khám bệnh gần nhất, thẻ BHYT và căn cước công dân.

Những việc không được làm

  • Không chích máu đầu ngón tay, không cạo gió, không xoa dầu, không bấm huyệt chờ “tỉnh lại”.
  • Không cho uống thuốc hạ huyết áp, an cung ngưu hoàng hoàn hay bất kỳ thuốc nào theo truyền miệng.
  • Không chờ xem có đỡ không; không tự chở người bệnh bằng xe máy.

Điều trị tại Bệnh viện Trung ương Giả

Trung tâm Đột quỵ của bệnh viện hoạt động 24/7 với quy trình báo động đột quỵ: người bệnh được chụp CT trong 15 phút sau khi đến, dùng thuốc tiêu sợi huyết trong 4,5 giờ đầu và lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học trong 6–24 giờ đầu đối với tắc mạch lớn. Năm 2025, Trung tâm đạt chứng nhận Kim cương của Hội Đột quỵ thế giới về thời gian điều trị.

Sau giai đoạn cấp, người bệnh được phục hồi chức năng sớm và quản lý các yếu tố nguy cơ: tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, rung nhĩ, hút thuốc. Người từ 40 tuổi nên khám sức khỏe định kỳ mỗi năm; đặt lịch khám qua tổng đài 0238.3.822.999 hoặc ứng dụng “BVTW Giả”.